Ley 1/2025 de desperdicio alimentario: que ten que facer un restaurante

Si, afecta a calquera bar ou restaurante, pero non da mesma forma. Segundo o texto da lei, todos os locais de hostalaría deben ofrecerlle ao cliente levar o que non comeu, sen custo adicional, e avisalo no local. En cambio, o plan de prevención do desperdicio e os acordos de doazón só son obrigatorios se o teu negocio non é unha microempresa e supera certos tamaños.

Esta guía axúdache a saber en cal dos dous casos estás. Está baseada no texto da Ley 1/2025 publicado no BOE.

Que obrigas ten un bar segundo a lei

A Ley 1/2025, de 1 de abril, de prevención das perdas e do desperdicio alimentario, publicouse no BOE o 2 de abril de 2025. Para un restaurante o relevante está en dous artigos:

A excepción clave para un bar pequeno: o art. 6.6 di que as microempresas quedan excluídas das obrigas dos apartados anteriores dese artigo (o art. 6), e o art. 6.4.c exceptúa a hostalaría e restauración en establecementos de ata 1.300 m² das obrigas do apartado 4 (o plan e os convenios de doazón). Polo tanto, un restaurante normal non necesita un plan escrito de prevención.

Iso si, o art. 8 (levar a comida sen custo adicional) é un artigo distinto, e segundo o seu texto non ten ningunha exención por tamaño: a exclusión das microempresas fala só do art. 6. Se tes dúbidas sobre o teu caso, consúltao co teu asesor ou coa consellería da túa comunidade autónoma.

Que é unha microempresa para os efectos da lei

O art. 3.f define as microempresas como as que ocupan menos de dez persoas e teñen un volume de negocios anual ou un balance xeral anual non superior a 2 millóns de euros. Un bar familiar con poucos empregados adoita entrar, pero compróbao cos teus números.

Ollo se tes varios locais: o art. 6.4.c di que, con independencia da superficie, quedan obrigados os que operen baixo un mesmo CIF e sumen máis de 1.300 m². Isto só afecta a quen non é microempresa (art. 6.6).

O envase para levar a comida

O art. 8 pide que o cliente poida levar o que non consumiu:

• Sen custo adicional. Non podes cobrar polo feito de levar a comida. A lei fai unha salvidade para os envases de plástico dun só uso, aos que remite ao título V da Ley 7/2022 (que inclúe o seu cobro) e ao art. 18 do Real Decreto 1021/2022.
• Envases aptos para alimentos, reutilizables ou doados de reciclar. Os de plástico dun só uso teñen as súas propias regras.
• Aviso visible no local, mellor na carta ou no menú.
• Bufé libre: queda exceptuado porque a comida non está limitada.

Non é de todo nova: o art. 18.5 do Real Decreto 1021/2022 xa recollía a obriga de facilitar envases sen custo adicional ningún e a de admitir que a clientela achegue o seu propio recipiente.

Cando se esixe cada cousa

A disposición final vixésima da Ley 1/2025 fixa o calendario:

Dito en chan: se es dos obrigados polo art. 6, ese ano xa pasou. Se non o es, o que máis che afecta é o art. 8, e o envase para levar é o que debes ter resolto.

Que multas fixa a lei

A Ley 1/2025 clasifica as infraccións en leves, graves e moi graves, e fixa estes tramos no seu art. 21:

Son as marxes da lei, non a multa que lle porían a un bar concreto. Tres matices:

• As comunidades autónomas poden incrementar estes limiares (art. 21) e tramitan as sancións no seu territorio (art. 20.2), así que o importe real e o procedemento dependen de onde estea o teu local.
• Só nas infraccións leves se pode dar un prazo para corrixir a falla (art. 22).
• O art. 20 non nomea de forma expresa a infracción de non ofrecer levar a comida. As comunidades autónomas, en caso de regular o seu réxime sancionador, contemplan as infraccións do art. 20.2, así que como se tipifica e sanciona o incumprimento do art. 8 depende de cada comunidade. Pregunta na túa.

Pasos prácticos para un bar ou restaurante

1. Comproba o teu tamaño: número de persoas, facturación ou balance anual e metros cadrados, sumando locais co mesmo CIF.
2. Pon o aviso na carta, cunha frase sinxela.
3. Escolle o envase: apto para alimentos, reutilizable ou reciclable, e revisa as regras do plástico dun só uso.
4. Decide que fas cos excedentes, aínda que non esteas obrigado: que se aproveita, que se conxela e que se pode doar.
5. Se estás obrigado, escribe o plan: que desperdicio xeras, que medidas aplicas e a que entidade doas. O art. 7 fixa o contido mínimo dos convenios de doazón (recollida, transporte e almacenamento, compromisos das partes, selección de alimentos por quen doa e posibilidade de rexeitamento pola entidade).

Para o paso 5 non fai falta empezar de cero: aquí ves que che toca segundo o teu local, armas o plan coas medidas que xa aplicas e sacas a folla do mes para apuntar as mermas.

O importante, uses o método que uses, é que o plan reflicta o que de verdade fas na túa cociña.

Esta guía é informativa e non constitúe asesoramento xurídico.